De heerlijkste kruidenrecepten

Smeerwortel (Symphytum officinale L.)

Print Recept

Ik wil graag tinctuur maken van smeerwortel. Hoe ziet die plant eruit?

Als je op zoek bent naar smeerwortel, ga dan eens kijken in vochtige bermen of langs beken.
Je zal daar grote bladeren zien die een beetje op zuringbladeren lijken. Voel eens aan zo’n blad. Als het ruw behaard is, heb je waarschijnlijk met smeerwortel te doen. Vanaf mei tot augustus komen er beige, purperen of roze bloemen op. De stengel staat 40 tot 80 cm boven de grond met zijn dikke, ruwe, lancetvormige bladeren. De wortels zitten tamelijk diep in de grond. Ze zijn zwart aan de buitenkant en wit vanbinnen. Als je ze opensnijdt, komt er een witte waterachtige vloeistof uit. Daarom heet de plant ook smeerwortel. In de Latijnse geslachtsnaam Symphytum hoor je het Griekse werkwoord symphein en dat betekent samengroeien. De naam officinalis verklapt ons dat de kloosterlingen hem zeker in de kloostertuin hadden staan.

Helpt deze plant echt bij verstuiking en kneuzingen?

Smeerwortel staat al lang bekend voor zijn helende werking bij kneuzingen, verstuikingen en breuken. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat de stof allantoïne het weefsel rond de wonde aanzet tot nieuwe groei. De bladeren werken dus samentrekkend en helen wonden. In oude boeken vind je wel eens de naam heelwortel i.p.v. smeerwortel.

Hoe maak ik best een alcoholisch aftreksel (tinctuur) van deze plant?

Trek de natuur in met een stevige schop en ploeter de dikke smeerwortel-wortel uit de aarde. Was de zwarte peen, snij hem in stukjes, neem hiervan 25 gram giet dan 200 ml alcohol van 60 procent over de wortel.
Die tinctuur moet dan drie weken op een warme plek blijven staan. Elke dag de fles even schudden. Zeef de wortel eruit.
Als je deze tinctuur wil gebruiken smeer dan eerst een beschermende laag zalf over de wonde en doe er dan een doekje met die tinctuur op. De alcohol in de tinctuur zou je huid kunnen irriteren. Drie keer per dag het kompres vervangen.
Als je in oude, vergeelde boeken leest welke lelijke wonden je weer aan elkaar kan breien met smeerwortel, denk je soms dat het toen mogelijk was van filet americain weer een biefstuk te maken. Nu zo'n vaart zal het wel niet lopen. Maar verschillende 21-eeuwse smeerwortelverhalen doen toch de ronde en die slaan je met verstomming. Vooral omdat het geen boekenschrijvers zijn die ze me vertelden...
Dat neemt niet weg dat je eerst een dokter raadpleegt, als het om een ernstige dingen gaat.

Kan je smeerwortel nog op een andere manier gebruiken?

Je kan inderdaad nog meer doen met smeerwortel. Zo kan je je arme, getergde rug, eens extra verwennen met een afkooksel van smeerwortelbladeren.
Doe die bladeren in een emmer en giet er kokend heet water op. Na 20 minuten is het aftreksel klaar. De bladeren vis je eruit, want die wriemelen zo als je in je bad zit... Voeg dit aftreksel toe aan je badwater. Blijf 15 minuutjes lekker genieten in je warm, verwennend bad. Je komt als herboren eruit.