St.-Janskruid

Print Recept

Over de heidense trekjes van St-Janskruid

Op dit ogenblik krijgt St-Janskruid (Hypericum perforatum) een belangrijke plaats in de homeopathie. Je komt in de kranten regelmatig artikels tegen over allerlei onderzoeken die ze doen met het kruid. De resultaten zijn verbluffend. De wetenschappers hebben nog lang niet de laatste sluiertjes van het St-Janskruid onthuld.
Het kruid moest niet wachten tot de opkomst van de homeopathie. Zijn medicinale krachten waren in de oudheid al bekend. Befaamde artsen zoals Galenus en Dioscorides hadden er de mond al van vol. St- Janskruid stond bekend als "St-Jansgras" de bewaker van de duivels (fuga daemonorum). Het was dus geschikt om duivels en kwade geesten te verdrijven uit huizen waarin ze onrust zaaiden of uit zieltjes die ze veroverd hadden. Redenen genoeg om het kruid eens onder de loupe te nemen.

Legende
Laat ik U eerst eens vertellen over de prachtige legende die bij het kruid hoort.
Johannes stond net naast het kruis van Christus. Plots viel zijn oog op een bosje kruid dat aan de voet van het kruis stond te pronken. Er viel juist een druppel goddelijk bloed op. Johannes plukte het bosje en gaf de bloemen als laatste herinnering aan de vrienden van Christus. Als ze op de prille bloemen wreven, zagen ze inderdaad het bloed van hun meester te voorschijn komen. Op 24 juni, de feestdag van St-Jan had het kruid het meeste waarde. Je kunt je indenken dat de duivel voor minder stikjaloers werd. Hij pakte een sleedoorntak met extra lange doornen eraan en geselde de plant tot hij dacht dat ze vernietigd was. Maar ‘kruid vergaat niet’, en zeker een kruid met een tikkeltje heiligheid krijg je zomaar niet kapot. Het enige dat overblijft, zijn de putjes, die je ziet als je het groene blad van het sint-janskruid tegen het licht houdt. Soms zie je de putjes van de geseling ook in de gele bloemen. Geleerde bollen beweren dat die putjes de etherische olie van de plant bevatten, maar jij weet nu wel beter...

Wat kan je zelf doen met het kruid?

St-Jansolie
Overgiet de gele bloemen met koudgeperste olijfolie. Liefst koudgeperst, dan komt de eerste maagdelijke olijfolie tevoorschijn. Nadien warmen ze de olie nog eens op. Een tweede serie olie komt tevoorschijn maar die is niet meer zo waardevol. Laat drie weken op een warme plek staan. Regelmatig eventjes schudden. Zeef de bloemen er nadien uit en doe die in kleine donkere glazen flesjes. De flesjes moeten liefst donker zijn. Dan bewaart de olie het best. In doorzichtige flesjes op potten zorgt het zonlicht ervoor dat de kwaliteit van je olie na een tijdje niet meer optimaal is. De olie geneest steek-, snij- en brandwonden zonder littekens achter te laten. Zelfs littekenpijnen na een operatie kan je verlichten zeggen artsen die met deze olie werken.
St-Janskruid verlicht ook reuma en jicht. De olie trekt tot in het bot en dat doet deugd. De olie helpt een verouderde droge huid een beetje. Doe een beetje olie op een watje en wrijf het zachtjes over je gezicht. Een droge huid weet er wel raad mee. Vergeet niet dat je dan uit de zon moet blijven.

St-Jansthee tegen depressie
Je kan heel gemakkelijk zelf thee oogsten en maken als je het volgende in je achterhoofd houdt. Pluk het kruid op een veilige plek, ver van auto’s en andere luchtveronreinigers. Pluk het als het in bloei staat. Laat het drogen op een donkere, warme plek. Je zolder bijvoorbeeld. Zorg ervoor dat er geen licht binnenkan. Plak daarom je zoldervenstertjes dicht. Hang er een touw en hang de boeketten kruid aan het touw. Doe rond elk boeket eerst een bruin papier. Dan kan er geen stof op je kruid kruipen. Als het St-Janskruid knisperdroog is rits je het van de steeltjes. Bewaar het gedroogde kruid in een papieren zak op een droge plaats.
Overgiet 1 theelepel gedroogd kruid met 1 kop kokend water en laat niet langer dan vijf minuutjes trekken. Je thee mag goudgeel zijn. Als hij een donkerder kleur heeft laat je hem best staan. Zet ook telkens verse thee. Anders komt er teveel hypericine vrij en die zou schadelijk kunnen werken.
Je zal zien, als je drie kopjes thee per dag drinkt voel je je na een paar weken veel beter en niet meer zo depressief. Je gaat "opgebeurder" door het leven en je angstgevoelens blijven achterwege. De problemen in de menopauze verminderen. Je nerveuze spanningen en prikkelbaarheid verdwijnen als sneeuw voor de zon. Je bent weer het zonnetje in huis. Als je een echte zware problemen hebt moet je uiteraard naar een dokter. De artsen zijn stilaan zelf overtuigd over de goede werking van het kruid. Je kan gerust met je dokter over het kruid praten.

St-Janskruid tinktuur
Je kan in de handel St-janskruid tinktuur kopen als niet houdt van thee. De tinktuur maken ze van het kruid, overgoten met alcohol van minimum 38 tot 40 graden. Ook voor kinderen die bedplassen kan dit middel helpen. 5 tot 10 druppels op een stukje brood. Goed kauwen en langzaam doorslikken. Je weet maar nooit. Als je maar geen mirakels na de eerste 10 druppeltjes verwacht.

Opgelet
Let er wel op dat je niet uitgebreid gaat zonnen nadat je een kop van deze thee gedronken hebt. Zeker als je een erg gevoelige huid hebt. Smeer je zeker niet in met St-Jansoliede, als je gaat zonnen. Je zou huidirritaties kunnen oplopen. In het kruid zitten namelijk fotosensibiliserende stoffen, de hypericine. Die zorgen ervoor dat je gevoelige plekken zoals oren, neus, lippen rood worden en opzwellen. Zeker mensen met een zeer gevoelige huid kunnen er veel last van hebben. Best is dan om in een donkere , frisse kamer te bekomen. Je mag de sint-jansolie wel gebruiken, als je te lang geroosterd hebt en een zonnebrand op je huid moet blussen. Weet ook dat St-Janskruid contactexeem kan veroorzaken. Dat krijgen sommige gevoelige huidjes die op een warme, vochtige dag het kruid plukken en sap op hun huid krijgen. Dus opletten. Het is niet allemaal rozengeur en maneschijn als je als een zonnetje door het leven wil gaan.

Daniëlle Houbrechts

Uit: Levend Land juni 2000